Daily Current Affairs News Notes - 28 May 2021

Arabian Sea and Cyclones - Effects

  • અરબી સમુદ્રમાં વધુ ચક્રવાત  એ ભારતના પશ્ચિમ દરિયાકાંઠા માટે સંભવિત આર્થિક કટોકટી છે !
  • IMD(Indian Meteorological Department)ના ડેટાના દાયકા મુજબના વિશ્લેષણ બતાવે છે કે બંગાળની ખાડીમાં અરબી સમુદ્ર કરતાં 1891 થી 1900 ના દાયકામાં વધુ ચક્રવાત આવ્યા છે. જો કે, અરબી સમુદ્રમાં 2011 થી 2020 ની વચ્ચે 17 ચક્રવાતની ઘટનાઓ હતી, જે 1890 ના દાયકા પછીની સૌથી વધુ ઘટના છે.  આમાંથી અગિયાર ગંભીર વાવાઝોડા છે.

  • બીજી નોંધનીય વિશેષતાઓ એ છે કે અરબી સમુદ્રમાં તોકતે અને વાયુ જેવા તાજેતરના ચક્રવાતની તીવ્રતા વધુ છે, જે અગાઉથી તૈયારી માટે ઓછો સમય આપે છે.

પશ્ચિમ કિનારે ચક્રવાત વધવાથી  થતી આર્થિક અસરો:

  • Centre for Monitoring Indian Economy (CMIE) ના ડેટા અનુસાર  ભારતના પશ્ચિમી દરિયાકાંઠે આવેલા રાજ્યોએ દેશના જીડીપી (GDP)માં વર્ષ 2018-19 માં 35% યોગદાન આપ્યું હતું, જ્યારે પૂર્વીય દરિયાકાંઠેના રાજ્યોએ 21% યોગદાન આપ્યું હતું.
  • ઉપરાંત, પશ્ચિમ કિનારે આવેલા રાજ્યોએ 2018-19માં ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ જીવીએ(GVA)માં 46% ફાળો આપ્યો હતો, જ્યારે પૂર્વ દરિયાકાંઠાના રાજ્યોએ 22% ફાળો આપ્યો હતો.
  • જિલ્લા કક્ષાના વિશ્લેષણમાં પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે પશ્ચિમના દરિયાકાંઠાના જિલ્લાઓનું આઉટપુટ મૂલ્ય તેમની સંખ્યા કરતા અપ્રમાણસર વધુ હતું.
  • પશ્ચિમી દરિયાકાંઠો વધુ ગીચ વસ્તીવાળો છે (પૂર્વીય દરિયાકાંઠા કરતા વધારે વસ્તીની ઘનતાના ખિસ્સા) જે માનવ જીવનના નુકસાનનું જોખમ વધારે છે.

National Digital Health Mission (NDHM)

રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ આરોગ્ય મિશન (NDHM) માં અત્યાર સુધી થયેલી પ્રગતિ

  • તાજેતરમાં જ સરકારે માહિતી આપી છે કે NDHM હેઠળ લગભગ 11.9 લાખ હેલ્થ આઈડી (ID) જનરેટ કરવામાં આવી છે અને તેના પ્લેટફોર્મ પર નોંધાયેલા 3,106 ડોકટરો અને 1,490 જેટલી સુવિધાઓ છે.
  • National Payment Corporation of India (NPCI) દ્વારા વિકસિત ડિજિટલ ચુકવણી વિકલ્પ ‘UPI e-Voucher‘ વિવિધ સરકારી યોજનાઓના લક્ષ્ય અને કાર્યક્ષમતા નેે ડિલીવરી માટે ઉપયોગી થયો છે.
  • Unified Health Interface (UHI) – ડિજિટલ સ્વાસ્થ્ય માટે એક ખુલ્લું અને આંતરપ્રયોગ યોગ્ય IT Network ટૂંક સમયમાં શરૂ કરવાની યોજના કરવામાં આવી છે.

NDHM વિશે: 

  • નેશનલ હેલ્થ પોલિસી (2017) થી શરૂ થયેલા મિશન, ડિજિટલ માર્ગો દ્વારા આરોગ્ય સંભાળ માટેની  ecosystem થી વિવિધ હિસ્સેદારોમાં હાલના અંતરને દૂર કરીને, ભારતમાં આરોગ્યસંભાળને ડિજિટલાઇઝ કરવાનું વિચારે છે.
  • આ કાર્યક્ષમતા, અસરકારકતા અને એકંદરે આરોગ્ય સેવાના વિતરણની પારદર્શિતા અને આરોગ્ય સંબંધિત SDGs પ્રાપ્ત કરવામાં નોંધપાત્ર સુધારા નો હેતુ છે.

હાલની ઉપલબ્ધ તકો:

  • તમામ રહેવાસીઓ સુધી ડિજિટલ આરોગ્યની પહોંચ વધારવા માટે આયુષ્માન ભારત – પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજનાનો લાભ મેળવી શકાય છે.
  • artificial Intelligence, the internet of things (IoT), Blockchain અને Cloud Computing જેવી ઉભરતી તકનીકો વધુ સંકલન કરી ડિજિટલ આરોગ્ય ઇકોસિસ્ટમની સુવિધા માટે વધારાની તકો પૂરી પાડે છે.

Prof CNR Rao - Eni International Award for renewable energy research

  • પ્રો. સી.એન.આર. રાવ નવીનીકરણીય ઊર્જા સંશોધન માટે એનિ આંતરરાષ્ટ્રીય એવોર્ડ મેળવશે.
  • ભારત રત્ન પ્રોફેસર સી.એન.આર. રાવને નવીનીકરણીય ઉર્જા સ્ત્રોતો અને ઊર્જા સંગ્રહના સંશોધન માટે આંતરરાષ્ટ્રીય એનિ એવોર્ડ 2020 મળ્યો છે, જેને એનર્જી ક્ષેત્રોનો સર્વોચ્ચ એવોર્ડ પણ કહેવામાં આવે છે.
  • આને ઊર્જા સંશોધનનું નોબેલ પુરસ્કાર માનવામાં આવે છે. રોમમાં ઓક્ટોબર 2021 માં એનર્જી ફ્રન્ટીઅર્સ એવોર્ડ આપવામાં આવશે.